Napoleon zei ooit: “Als je een succes wilt zijn in deze wereld: beloof alles, lever niets”. Als ik Napoleon zou moeten geloven, was ik inmiddels de meest succesvolle man op deze aardbol. “Nog één aflevering op Netflix voor ik begin met leren”, “Tuurlijk help ik je met verhuizen zaterdag”, “Morgen begin ik echt met sporten”, “Ik drink nooit meer een druppel alcohol in mijn leven”. Klinkt herkenbaar nietwaar? Maak je geen zorgen, want we hebben er allemaal last van: loze beloftes. Niet alleen loze beloftes naar onszelf toe, maar ook naar anderen. We zijn een kei in onszelf en anderen structureel dingen beloven die we nooit nakomen. 

“Breek geen beloftes, breek met beloftes. Je hebt niets aan beloftes als je ze niet na kunt komen,” is wat ik laatst dacht toen ik in een aangeschoten bui met een vriend aan het praten was.

We zaten in een brainstorm over een filmproject waar we aan wilden beginnen. Met een kinderlijk enthousiasme bestookten we elkaar met de gekste ideeën: “Stel je voor dat we achter het verhaal komen van de bekendste daklozen in Breda. Hoe vet zou dat zijn?”. “Heel vet!” reageerde mijn vriend enthousiast. “Want serieus, wat heb je er nou voor nodig behalve een camera en oprechte interesse in je medemens?” vervolgde ik. “Ja dan ben je al een heel eind. Ik kan sowieso zorgen voor de camera, dan zijn we al op de helft”.

Met een lach van oor tot oor keken we elkaar aan. 

Waarschijnlijk vraag je jezelf nu af waarom ik op dat moment over gebroken beloftes aan het nadenken was. Kijk, hoewel ik deze vriend enorm waardeer, wist ik dat het plan gedoemd was te mislukken. Niet omdat het een slecht idee was, maar omdat ik mijn vriend kende. Eerder al had hij loze beloftes naar een hoger niveau weten te tillen. Zo had hij zijn ouders beloofd om te gaan werken. Ze vonden dat het tijd werd dat hij zijn eigen geld ging verdienen. Hij stemde toe en vertrok braaf iedere ochtend vanuit zijn ouderlijk huis richting werk. Om 7.05 uur reed hij met zwarte pantalon, wit overhemd en naamkaartje – al zwaaiende naar zijn moeder – de wijk uit, om deze outfit vervolgens om 7.25 weer uit te trekken en bij zijn vriendin in bed te vallen. Zijn ouders wisten van niets. 

Terug naar onze brainstorm. Een paar biertje later was de blueprint van het project al zo goed als af.  De taken waren verdeeld en alles wat besproken moest worden was besproken. Nu restte ons nog een laatste stap, de bezegeling van de belofte: 

“Wauw, wat een gaaf idee. Zullen we het gewoon gaan doen?” vraag ik. 

“Ja, ik zeg doen”

“We hebben al wel best wat biertjes achter de kiezen… Voordat we definitief ja zeggen, zullen we morgenochtend afwachten?”

“Voor mij is het sowieso een ja. Maar jij je zin Bestweter. App me maar.” 

“Oke morgenochtend app ik je” 

Gezien de intensiteit van de avond was ik de volgende ochtend nog niet in staat om de vraag opnieuw te stellen. In de middag besloot ik mijn vriend om het verlossende woord te vragen:

Bestweter Whatsapp gesprek
Hoe schrijf je inderdaad niet zo. En nee, ik was niet meer dronken. Gooi het op de naweeën van een goudgeel-gehydrateerde stapavond. 

Inmiddels zijn er bijna zes weken verstreken. De bevestiging is nooit meer gekomen. Het filmproject evenmin. 

En natuurlijk, de afspraak was gemaakt onder verzachtende omstandigheden. Beloftes doen onder invloed is misschien wel het slechtste idee na frituursnacks uit de oven. Een bitterbal hoor je uitsluitend in kokend heet frituurvet krokant te bakken, net als dat je beloftes uitsluitend nuchter hoort te doen. Niet dat deze etensgerelateerde analogie perse nodig was. Ik heb gewoon een pesthekel aan ovengebakken “fastfood”. En ik hou enorm van lekker eten. 

Waar waren we ook alweer? Juist ja. Beloftes. Zelfs nuchter hebben we een probleem met het nakomen van onze beloftes. Ook jij. Anders had je waarschijnlijk niet op dit artikel geklikt. Zeggen dat we iets gaan doen en iets ook daadwerkelijk doen. Voor veel mensen lijkt het hetzelfde te betekenen. Zo ook in het geval van mijn vriend en het filmproject. 

Na onze brainstorm zag hij het in gedachte waarschijnlijk al helemaal voor zich: een meerdelige unieke serie over de persoon achter de man die op straat leeft. Imaginair zag hij de likes zijn newsfeed al binnenstromen. Mensen in zijn omgeving zouden hem overladen met complimenten. In gedachte was hij al op zoek naar een colbertje met dubbele schoudervulling, om zijn schouders te kunnen beschermen tegen alle schouderklopjes die hij ging ontvangen. 

En geef hem eens ongelijk: waarom zou je uren, weken en misschien wel maanden steken in een project en vrijwillig met je handen in je haar eindigen, wensend dat je er nooit aan begonnen was, als alleen je intentie uiten al zo goed voelt? 

Voor iedereen die sarcasme niet als moedertaal heeft: ik geef mijn vriend ongelijk. Een intentie is niets waard zonder dat er gehandeld wordt naar die intentie. Simpel gezegd: je bent wat je doet, niet wat je zegt dat je doet. 

“Een belofte is niet alleen een toezegging die je doet om waardering van anderen te krijgen in de toekomst. Een belofte is een garantie van je integriteit in de toekomst.”

De waardering die je van anderen vangt is voorwaardelijk. Jouw integriteit is onvoorwaardelijk. Integriteit gaat over een oprechte intentie om jouw beloftes na te komen. Het vertrouwen dat wij hebben in anderen komt voort uit de perceptie van hun integriteit en vice versa. Integriteit gaat over het nakomen van je beloftes, zelfs als je niet precies kan nakomen wat je beloofd hebt. Zonder integriteit is er geen vertrouwen. 

Hoe kunnen we een einde maken aan loze beloftes?
En nog belangrijker; voorkomen dat we ze zelf doen…

Voordat ik antwoord op deze vraag, wil ik nog iets bekennen. Als schrijver is het makkelijk om iemand anders de schuld in de schoenen te schrijven. Het punt is dat ik zelf evengoed een aandeel had in ons mislukte project. Ik hoopte dat mijn vriend niet meer zou reageren op mijn appje. In dat geval zou ik de mislukking van het project op hem af kunnen schuiven. Mijn lieve belofte brekende vriend, als je dit leest: we are all together in the same boat

Niemand ziet zichzelf namelijk als iemand die graag beloftes breekt. Ook ik niet. Toch breken we beloftes aan de lopende band. 

Om te zorgen dat mijn vriend, ik, andere beloftebrekers en jij niet meer vervallen in hetzelfde patroon, moeten we kijken naar de momenten waarop we ons wel aan onze belofte houden.

Mijn voorspelling is dat een belofte makkelijker te houden is als:

  • De belofte publiekelijk wordt uitgesproken.
  • Je de belofte maakt omdat je de belofte zelf belangrijk vindt en niet de persoon aan wie je de belofte doet. 

Toch ligt het gecompliceerder dan je denkt. In een volgend artikel ga ik uitleggen hoe we een einde kunnen maken aan beloftebrekers en loze beloftes. 

En dat ga ik ook echt doen.

Beloofd.

Comments

comments

Laat een antwoord achter